اسلام و نيازهاى جهان امروز - نفاق در عصر ما 1 . رجوع شود به كتاب آزادى فرد و قدرت دولت ، صفحهء 32 . در آنجا سخن لطيفى دارد . هابز دربارهء تفاوت انسان و حيوان اجتماعى پنج چيز ذكر مىكند : رقابت ، وحدت خير فرد و خير عموم ، بى بهره بودن از قوهء درك نقايص ( عقل ) ، بى زبانى و عدم قدرت بر قلب و تحريف ، پنجم . . . دربارهء چهارمى چنين توضيح مىدهد : . اين جانوران هرچند اصواتى دارند كه بدان وسيله عواطف و اميال خود را به يكديگر خبر مىدهند ، از هنر به كار بردن كلمات محرومند و به وسيلهء زبان است كه بعضى آدميان ، نيك را به صورت بد و بد را به صورت نيك مىآرايند و جلوه مىدهند يا از نيكىِ نيك و بدىِ بد در نظر مردمان مىكاهند و موجب ناكامى آنان مىشوند و صلح و خوشى آنان را برهم